|
Menopoz Doneminde Cilt Bakiminda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Menopoz doneminde yasanan hormonel degisIklikler, ciltte kuruluguna, duzensiz cilt tonu ve dokusuna neden olabilirken, cildin zararli UV isinlarina karsi daha duyarli olmasini da saglayabilir. Bu yuzden bu donemde cilt bakimi konusunda daha titizlikle odaklanilmasi gerekir. Bu yazida menopoz doneminde cilt sagligi icin dikkat edilmesi gerekenler uzerine bilgiler bulunmaktadir.
Menepoz Donemi Ciltte Yasanan Degisimler
Menopozdan gecerken sicak basmalari, gece terlemeleri, uykusuzluk, kilo alma ve sinirlilik gibi bazi semptomlara hazirlikli olmak gerekir. Ve bu surecte ciltte de bazi degisIklikler yasanabilir. Bunun nedeni, cildin en kalin tabakasinin, menopoza eslik eden hormon degisimlerine duyarli olmasidir. American College of Obstetricians and Gynecologists’e gore, menopozun ortalama yasi 51’dir ve bu bir kadin bir yil adet dongusu olmadan gittiginde gerceklesmektedir. Ancak bu gecisin basladigi zaman olarak gorulmemelidir. Kuzey Amerika Menopoz Dernegi sertifikali bir pratisyen ve bas tip sorumlusu ve kurucu ortagi olan kurul onayli bir dahiliye doktoru olan MD Leslie Meserve, menopozdan once 30’lu veya 40’li yaslarin sonlarinda baslayan ve 30’lu veya 40’li yaslarin sonlarinda baslayan perimenopoz adi verilen bir donem oldugunu belirtmektedir. Bu donem kadin dongulerinin ve yumurtlamanin daha az duzenli hale geldigi bir zaman dilimidir.
Bunun nedeni dalgalanan hormonlardir. Bazi dongulerde ostrojen yuksek olacaktir ve hormon dusuk olacaktir. Progesteron hormonu seviyeleri de dalgalanir. Uzmanlar bu donemde hormon seviyelerinde bircok inis ve cikis yasandigini belirtmektedirler. Menopoza girildiginde ostrojen sifira yaklasir, bazi durumlarda hem ostrojen hem de progesteron tespit edilemez durumda bile olabilir. Yapilan arastirmalara gore bu degisimler cildi de etkilemektedir. Chicago Cosmetic Surgery and Dermatology’de kurul sertifikali bir dermatolog olan Dr.Lauren Fine, ciltteki ostrojen reseptorleri, cildi kayganlastiran ve cildin yapisini veren ana yapi tasi olan normal kollajen uretimini destekleyen sebum uretiminde rol oynamaktadir diyor. Ostrojendeki dusus cilt kalinliginin da azalmasina neden oldugundan daha fazla sarkma ve hacim kaybi gorulebilir. Ve hormon, cilt elastini korumak icin hayati oneme sahiptir. Derinin esnekligini kaybettigini ve sarkmaya basladigini fark edilebilir.
Bu sure zarfinda, yag bezlerinin aktivitesini azaltan testosteronda da bir dusus olur, bu nedenle daha az sivilce problemi yasanabilir. Sivilcelerin azalmasi her ne kadar iyi bir durum olsa bile ostrojen ve testosteron dususu baska problemlere yol acabilmektedir. Mesela ciltte gorulen kuruluk kirisIkliklar daha belirgin gorunmesini saglamaktadir. American Journal’da Agustos 2019’da yayinlanan bir arastirmaya gore, ten rengindeki bu degisIklikler zamanla yavasca gerceklesir, ancak menopozdan sonra cilt ve yuz yapisinin daha hizli degisIkliklere ugradigina dair kanitlar vardir, bunlar arasinda daha ince dudaklar, daha derin kirisIkliklar sayilabilir. Bu surec, cilt bakimi rutini ne zaman ve nasil yapilacagi konusunda zorluklar yasanmasina neden olur. Iste bu donemde cilt sagligi ve gorunumunu korumanin dort adimi:
Menopoz Doneminde Hidrasyon Yapmak
Kuru cilt su anda en yaygin sIkayetlerden biri oldugu icin, daha nemlendirici urunlere kullanilmasi daha yararli olacaktir. Bu, kremsi bir temizleyici kullanmak anlamina gelebilir yani kopuk ve jelden veya alfa hidroksi asitler gibi aktif bilesenlere sahip olan urunlerden kacinmak gerekir, cunku bunlar daha fazla kurutmaktadir. Yatmadan once basit bir nemlendirici surmek yerine, bir gece kremi kullanilmalidir. Bunlar, hafif losyonlardan daha tikayicidir ve bu, basitce suyu cilde etkili bir sekilde hapseddikleri anlamina gelir. Dr. Khetarpal, gece kremi alirken nemi hapseden bilesenlerden birinin seramid oldugunu soylenebilir. Hyaluronik asit baska bir nemlendiricidir ve dogal olarak ciltte bulunur. Bu bilesen cildi nemlendirmek icin cevreden suyu cekerek gecici olarak dolgunlasmasini saglamaktadir.
Retinoidlerle KirisIkliklarla Mucadele
Retinoidler, edilmesi gereken baska vir cilt bakim alanidir. Dermatologtan veya recetesiz satilan bu A vitamini turevleri, hucresel yenilenmeyi tesvik etmektedir. Tazelenmis, daha parlak bir cilt tabakasi saglayarak cilt kalinligini arttirmaktadir. Fakat gercek sudur ki, retinoidler dogal olarak kurumaktadir, bu da sadece ates basmasi ile ilgili sorunlari siddetlendirebilmektedir. Haftada bir veya iki kez bezelye buyuklugunde tek bir miktar kullanarak ve cilt tolerans olusturmaya basladikca sIkligi artirarak bununla mucadele edilebilir. Ayrica, baslangicta recetesiz olarak satilan daha zayif bir retinoid formu ile baslamak daha saglikli olabilir. Bu urunler hassas ciltler dusunulerek ozel olarak formule edilmistir. Fakatretinollerin cilde uyumlu olmadigi fark edilirse kolajen uretimini tesvik eden proteinler olan peptidler iceren urunleri tercih edilebilir.
Cildi Gunesten Koruma
Ostrojenin bir baska sasirtici islevi de cildi UV isinlarina maruz kalmanin neden oldugu hasardan korumasidir. Fine, bu yerlesIk koruma olmadan su anda daha fazla renk degisIkligi fark edilebilir. Dermatologlar her yastan insan icin gunes kreminin onemini vurgulamaktadirlar, ancak menepoz doneminde bu daha da dikkat edilmesi gereken bir konudur. Sabahlari, evden cikmadan once cildin acikta kalan bolgelerine genis spektrumlu bir SPF 30 krem uygulanmalidir. Antioksidanlarin topikal olarak uygulanmasi, mevcut kahverengi lekelerle mucadele etmek ve yenilerinin olusmasini onlemek icin de onemlidir. C vitamini, iceren kremler dermatologlarin sabahlari gunes kreminden once uygulamayi onerdikleri denenmis ve gercek bir antioksidandir.
Ostrojen, cildin en iyi dostudur. Haziran 2018’de Journal of Cosmetic Dermatology’de yayinlanan bir inceleme, daha yuksek ostrojen seviyelerinin daha genc bir gorunumle iliskili oldugunu one surmektedir. Bu anlamda hormon tedavisi (HT) burada devreye girebilir. Kuzey Amerika Menopoz Dernegi’ne gore HT, menopozdaki belirli semptomlari tedavi eden receteli ilaclari ifade etmektedir. Gercekten de HT, cilt kalinligini iyilestirmeye, kolajen uretimini artirmaya ve cildin iyilesmesini iyilestirmeye yardimci olabilir.
Bu tedavi yetersiz olarak bildirilmis olmasina ragmen tedavinin son derece degerli bir avantaj sundugu da gercektir. HT, vazomotor semptomlarin (sicak basmalari ve gece terlemeleri) ve vajinal kurulugun tedavisi icin Gida ve Ilac Dairesi tarafindan onaylanmistir. Genel cilt sagligina olan faydalari bu faydalar listesinde olmadigi icin HT’yi tek basina cilt yararlari icin kullanma olasiligi dusuktur. Bununla birlikte, menopoza giren kadinlarin cogu bir sure sicak basmalari ve gece terlemeleri yasamaktadirlar. Kisiler eger ostrojen tedavisini kullanmayi secerlerse, iyilestirilmis cilt sagliginin ek faydasini da elde edebilirler.
Cilt icin faydalari icin hormon tedavisi tercih ediliyorsa, birkac HT tipi uygundur ve kadin dogum uzmani bu tedavinin kisi icin dogru olup olmadigini belirlemeye yardimci olabilir. Vajina icin ostrojen fitilleri varken, bunlar yalnizca vajinal sagligi hedefler ve iyilestirir, bu nedenle cilt perkleri tercih ediliyorsa bu uygun degildir ve sistemik HT’ye ihtiyac vardir. Sistemik ostrojen bir hap, yama, jel, sprey ve vajinal halka yoluyla verilebilir ve bu ilaclar guvenli olsa da, belirli kadin gruplari icin (kan pihtilasmasi riski olanlar gibi) bazi endiseler yaratabilir. Bu nedenle kisi icin en iyi secenegin hangisi oldugu konusunda uzman bir doktorla gorusulmesi tavsiye edilmektedir.
|