Çocuklar Neden Susar?


Çocuklar yaşadıkları şiddeti ve istismarı çoğu zaman anlatamaz.
Bunun nedeni susmak istemeleri değil, korkmaları ve korunamayacaklarını düşünmeleridir.

1. Korkarlar
Tehdit edilirler, “söylersen başına kötü şeyler gelir” denir.
Kimi zaman ailelerine zarar verileceği söylenir. Çocuk için bu çok gerçek ve çok korkutucudur.

2. Suçlu olduklarını düşünürler
“Ben yanlış bir şey yaptım”,
“Ben izin verdim”,
“Ben kötü bir çocuğum” diye düşünürler.
Oysa suç asla çocukta değildir.

3. Utanırlar
Toplumun “ayıp”, “sus”, “konuşulmaz” öğretileri çocukların içine işler.
Anlatmanın daha büyük bir utanç getireceğini sanırlar.

4. İnanılmayacağını düşünürler
Daha önce “abartıyorsun”, “hayal görüyorsun” gibi tepkiler alan çocuk, susmayı seçer.
Bir kez susturulan çocuk, bir daha konuşamaz.

5. Ne yaşadığını tam olarak anlayamazlar
Özellikle küçük yaşta olan çocuklar, yaşananın “yanlış” olduğunu bile bilemeyebilir.
Doğru kelimeleri yoktur, tarif edemezler.

6. Sevdiklerini kaybetmekten korkarlar
Fail çoğu zaman tanıdık biridir.
Çocuk, anlatırsa ailesinin dağılacağını, birinin hapse gireceğini düşünür ve susar.

7. Yetişkinler gerçekten dinlemez
Çocuklar çok iyi hisseder:
Dinlenip dinlenmediklerini, ciddiye alınıp alınmadıklarını…
“Şimdi sırası değil” denilen çocuk, sessizliği öğrenir.

En acı gerçek

Çocuklar susmayı seçmez.
Susmak zorunda bırakılırlar.


Bunu önlemek için ne yapılabilir?

1. Çocuğa beden sınırları erken yaşta öğretilmeli

“Burası sana ait”

“İstemediğinde hayır diyebilirsin”

“Hayır demek ayıp değildir”

Bunlar cinsellik anlatmak değildir, güvenlik öğretmektir.

2. Çocuklara “gizli” kavramı doğru öğretilmeli

Çocuğa şunu ayırt etmeyi öğretmeliyiz:

Sürpriz (doğum günü gibi) → geçicidir

Giz (kimseye söyleme denilen) → tehlikelidir

“Kim sana ‘bunu sakla’ derse, mutlaka bana anlat” cümlesi hayat kurtarır.

3. Çocuk gerçekten dinlenmeli

Sözünü kesmeden

Küçümsemeden

“Yanlış anlamışsındır” demeden

Çocuk, anlatınca korunduğunu görürse susmaz.

4. Failin kim olduğuna bakmadan inanılmalı

En zor ama en önemli madde bu.
Fail;

akraba olabilir

öğretmen olabilir

“çok iyi biri” olabilir

İyi görünmek, güvenli olmak değildir.

5. Okullarda gerçek anlamda farkındalık eğitimi verilmeli

Sadece broşür dağıtmak değil:

öğretmenlere eğitim

rehberlik servislerinin güçlendirilmesi

çocuğun ulaşabileceği güvenli mekanizmalar

6. “Aile içinde olur” anlayışı yıkılmalı

İstismar en çok en yakın çevrede olur.
Bunu kabul etmeden önlemek mümkün değil.

7. Çocuklara tek bir güvenli yetişkin yetmez

Çocuğun hayatında:

evde

okulda

sosyal çevrede

Birden fazla “anlatabileceği yetişkin” olmalı.

8. Toplum olarak susmamalıyız

Şüphe gördüğümüzde görmezden gelmemek

“Beni ilgilendirmez” dememek

Bildirim mekanizmalarını bilmek ve kullanmak

Çünkü bir kişinin susması, bir çocuğun yalnız kalması demektir.