BOĞULMA DURUMUNDA (HAVA YOLU TIKANMALIĞI) İLK YARDIM



Boğulma durumunda (hava yolunun yabancı bir cisimle tıkanması) uygulanacak müdahale, tıkanıklığın tam mı yoksa kısmi mi olduğuna ve kişinin yetişkin veya bebek olmasına göre değişiklik gösterir.

İlk Aşama: Tıkanıklık Türünü Belirleme

Kısmi Tıkanma:
Kişi öksürebilir, nefes alabilir ve konuşabilir/ses çıkarabilir.
Müdahale:
Müdahale edilmez, kişi öksürmeye teşvik edilir.
Sırtına vurulmaz (cismin daha aşağı kaymasına neden olabilir).

Tam Tıkanma:
Kişi nefes alamaz, konuşamaz, öksüremez, ellerini boğazına götürür ve morarmaya başlar.
Müdahale:
Anında Heimlich Manevrası uygulanmalıdır.

1. Yetişkinlerde ve Çocuklarda (1 Yaş Üstü) Heimlich Manevrası

Kişi bilinci açık ancak tam tıkanma yaşıyorsa şu adımlar izlenir:

1. Sırt Vuruşu Yapın
Cismin yukarı doğru hareket etmesini sağlar.
Hastanın arkasında durun, hafifçe öne eğilmesini sağlayın.
Bir elinizle göğsünü desteklerken, diğer elinizin ayasıyla iki kürek kemiğinin tam ortasına 5 kez süpürür tarzda yukarı doğru kuvvetlice vurun.

2. Konum Alın ve Yumruğunuzu Yerleştirin
Doğru bası noktası hayatidir.
Cisim çıkmadıysa, hastanın arkasına geçip sarılın.
Bir elinizi yumruk yapın.
Yumruğun başparmak tarafını, hastanın göbek deliği ile göğüs kemiğinin alt ucu arasındaki boşluğa yerleştirin.

3. Baskı Uygulayın (Heimlich Manevrası)
Diyaframı yukarı iterek ciğerdeki havayı dışarı püskürtür.
Diğer elinizle yumruğunuzu kavrayın.
İçeri ve yukarı doğru (J hareketi çizer gibi) kuvvetlice 5 kez bastırın.

4. Siklusları Tekrar Edin
Cisim çıkana kadar sürdürün.
Cisim çıkana veya kişinin bilinci kapanana kadar 5 sırt vuruşu - 5 Heimlich basısı döngüsünü tekrarlayın.

Önemli Not:
Kişinin bilinci kapanırsa hasta düz bir zemine yatırılmalı, anında 112 Acil Servis aranmalı ve Temel Yaşam Desteğine (Kalp Masajı) başlanmalıdır.

2. Bebeklerde (1 Yaş Altı) Boğulma Müdahalesi

Bebeklerde karın dokusu ve organlar hassas olduğu için yetişkinlerdeki gibi karından bastırma (Heimlich) yapılmaz. Sırt vuruşu ve göğüs basısı uygulanır.

1. Bebeği Kolunuza Yatırın
Yerçekiminden faydalanın.
Bebeği, yüzü aşağı bakacak şekilde ön kolunuzun üzerine yatırın.
Bebeğin başını çenesinden tutarak destekleyin (boğazını sıkmayın) ve başın vücuttan daha aşağıda durmasını sağlayın.
Kolunuzu bacağınıza dayayarak destekleyebilirsiniz.

2. Sırtına Vurun
Hafif ama etkili süpürme hareketi.
Diğer elinizin ayasıyla iki kürek kemiğinin ortasına ileri ve yukarı doğru 5 kez hafifçe ama etkili şekilde vurun.

3. Gövdeyi Çevirin ve Göğüs Basısı Uygulayın
Karın yerine göğüs kemiğine bası yapılır.
Cisim çıkmadıysa bebeği, başı yine gövdeden aşağıda olacak şekilde diğer kolunuza sırtüstü çevirin.
Göğüs kemiğinin alt yarısına (iki meme ucunun altındaki çizgiye) 2 parmakla yukarı ve içeri doğru 5 kez baskı uygulayın.

4. Kontrol Edin ve Devam Edin
Ağız içini körlemesine kontrol etmeyin.
Ağız içinde cisim görünüyorsa alın.
Görünmüyorsa parmakla rastgele aranmaz (cisim geriye kaçabilir).
Cisim çıkana kadar 5 sırt vuruşu - 5 göğüs basısı işlemine devam edin.