İstanbul'da 3 yaşındaki bir kız çocuğu, aşırı dozda verilen ateş düşürücü şurup nedeniyle yaşamını yitirdi. Acı olayın ardından adli makamlar tarafından geniş çaplı bir soruşturma başlatıldı.

NTV'de yer alan habere göre; kız çocuğunun ölümüne ilişkin yürütülen soruşturma çok yönlü olarak sürdürülüyor.

Soruşturma dosyasında yer alan bilgilere göre, küçük kızın yüksek dozda verilen ateş düşürücü şurup yüzünden hayatını kaybettiği iddialar arasında yer alıyor. Ekiplerin olayla ilgili adli tahkikatı devam ediyor.

Estetik operasyonlarda yaşanan mağduriyetlere bir yenisi daha eklendi. Güzelleşmek ve daha iyi hissetmek amacıyla meme estetiği yaptırmaya karar veren bir kadın, operasyonun ardından hayatının kabusa döndüğünü belirterek yaşadığı hayal kırıklığını dile getirdi.

Maddi boyutuna ilişkin detayları paylaşan mağdur kadın, operasyon için toplamda 250 bin TL’nin üzerinde bir bedelle anlaştığını ifade etti. Bu ödemenin 150 bin TL’lik kısmını banka üzerinden dekontlu bir şekilde havale yoluyla gerçekleştirdiğini aktaran kişi, kalan 100 bin TL’lik kısmın ise kendisinden nakit olarak alındığını iddia etti.

Başarısız geçtiğini belirttiği operasyonun ardından hayat kalitesinin ciddi şekilde düştüğünü vurgulayan talihsiz kadın, sürecin psikolojisini altüst ettiğini dile getirdi. Yaşanan olumsuzluklar nedeniyle ikili ilişkilerinin ve günlük yaşamının büyük zarar gördüğünü belirten mağdur, ameliyatı gerçekleştiren merkezden ya da doktorlardan hiçbir geri dönüş alamadığını bildirdi.

Operasyon sonrasında yaşadığı komplikasyonlar ve memnuniyetsizlik üzerine yetkililere ulaşmaya çalıştığını ancak karşısında muhatap bulamadığını kaydeden kadın, durumu adli makamlara taşımaya hazırlanıyor.

Suriye'deki iç savaşın ardından 2013 yılında Türkiye'ye yerleşen 27 yaşındaki Cuma Külle, 2022'de 25 yaşındaki Halidiye Külle ile dünya evine girdi. Evliliğinin ardından bir çocuk sahibi olan Külle çiftinin, 8 ay önce de Defne Devlet Hastanesi'nde Emir ve Lamar isimli ikiz bebekleri dünyaya geldi.

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde takibe alınan bin 300 gram ağırlığında doğan ikizlerden erkek olan Emir bebeğin bağırsağında tıkanıklık olduğu ve dışkılarını yapamadıkları belirlendi. Hastanede Çocuk Cerrahi Uzmanı Begüm Pişiren tarafından yapılan başarılı ameliyatın ardından Emir bebek sağlığına kavuştu. Emir bebeğin bağırsak tıkanıklığı sorununu ameliyatla çözüme kavuşturduklarını ifade eden Çocuk Cerrahi Uzmanı Begüm Pişiren, santral venöz kateteri bebeğe taktıktan sonra ikiz bebeğin anne sütü içmeye başladığını ve dışkısını yaptığını söyledi.

Pişiren, "İkiz bebekler, 31 haftalık olarak doğduktan sonra solunum sıkıntısı olması üzerine yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırılmıştı. Bana doğumlarından sonraki birinci günde, ikinci bebeğin karın şişliği olması üzerine danışıldı. Muayene ettiğimde karnında ciddi bir şişliği vardı ve sonrasında tetkikler yaptığında bağırsaklarının bir bölgesinde geçişin olmadığını fark ettim ve bunun üzerine ameliyat etme kararı aldım. Ameliyat sırasında bağırsağın tıkanıklığına sebep olan bağırsakların kendi içerisinde tıkanmasına sebep olan bir rahatsızlığı olduğunu gördük. Onu açtık ve ayrıca aynı ameliyat sırasında damar yolu adına santral venöz kateterini bilinen ismiyle büyük damar yolu taktık ve işlemi başarılı olarak sonlandırdık. Bebekler şu an çok daha iyi durumda. Ameliyat ettiğimiz çocuk da artık anne sütüyle besleniyor ve dışkısını rahat yapabiliyor. Karnı da çok rahat durumda ve genel durumu toparlamak üzerine ilerliyor. Yenidoğan bebeklerde genel olarak kilosu bin 300 grama yakın olan bir bebek olduğu için damar yolu açmak çok zor oluyor. Biz bu sebeple tıbbi olarak boyundan santral ve dediğimiz bir yöntemi kullanıyoruz. Tabii bin 300 gramlık bir bebeğe bunu yapmak çok kolay olmadı. Ancak ultrason eşliğinde yapıp yerini teyit ettiğimizde rahatlıkla kullanılabilir hale geldi" dedi.

Yeni doğan ikiz bebeklerinin hastanede başarılı ameliyat sayesinde iyileşeceğini ifade eden baba Cuma Külle, Türkiye'yi çok sevdiğini belirterek "Suriye'den Türkiye'ye 2013 yılında geldik. Burada tarla işlerinde yevmiyeci olarak çalışıyorum. İkizlerimizin doğumuna çok sevindik, eşim biraz erken doğum yaptı. Bebeklerimin hasta olduğunu öğrenince çok üzüldük. Antakya'da yaşadığımız için Defne Devlet Hastanesi'ne geldik. Doğru ve güvenilir ellere teslim ettik. Doktorumuz Begüm hanımda, bu konuda uzman olduğunu öğrendik. Bebeklerimin tedavi süreci çok iyi ilerledi. Bebeklerimin hasta olduğunu öğrenince üzülmüştük ama şimdi motivasyon olarak iyi durumdayız. Suriye'de düzen olursa gideriz ama ben Türkiye'yi daha çok seviyorum. Türkiye'nin her alanda destek vermesinden dolayı Türk milletinden memnunum" ifadelerini kullandı.

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güngören, periferik arter hastalığının, damar duvarında plak oluşumu ve damarların daralması sonucunda başta bacaklar olmak üzere uzuvlara giden kan akımının azalmasıyla ortaya çıktığını belirterek, bu hastalık hakkında önemli bilgiler verdi.

Gece ortaya çıkan bacak kramplarının, özellikle ilerleyen yaşlarda sık karşılaşılan yakınmalar arasında yer aldığını söyleyen Doç. Dr. Güngören, "Özellikle ayak ve parmaklarda istirahatte ortaya çıkan yoğun ağrı ve yanma hissi ve renk değişiklikleri ciddi bir tabloya işaret edebiliyor. Hastalık ilerlediğinde ise kan dolaşımındaki ciddi azalma, ayak ve parmaklarda istirahatte dahi ağrıya neden olabiliyor" dedi.

Doç. Dr. Güngören, özellikle gece veya dinlenme sırasında ortaya çıkan ayak ağrısının dikkate alınması gerektiğini belirterek şunları söyledi: "Bacaklarda yürümekle ortaya çıkan ağrı, dolaşım bozukluğunun önemli belirtilerinden biridir. Ancak hastalığın daha ileri aşamalarında ağrı yalnızca hareket sırasında değil, kişi dinlenirken de ortaya çıkabilir. Özellikle ayaklarda ve parmaklarda geceleri belirginleşen, kişiyi uykudan uyandırabilecek şiddetteki ağrı, damar dolaşımının değerlendirilmesini gerektirebilir."

İstirahat ağrısının özellikle ayak ve parmaklarda hissedilebildiğini belirten Doç. Dr. Güngören, bazı hastaların ağrıyı yanma, batma veya yoğun sızlama şeklinde tarif ettiğini söyleyerek, "Dolaşım bozukluğu yalnızca ağrı ile kendini göstermeyebilir. Ayaklarda ve bacaklarda meydana gelen bazı fiziksel değişiklikler de damar hastalığı açısından uyarıcı olabilir" dedi. Doç. Dr. Güngören, dikkat edilmesi gereken belirtileri şöyle sıraladı:
■ Dinlenme veya gece saatlerinde ortaya çıkan ayak ve parmak ağrısı
■ Ayaklarda yanma veya soğukluk hissi
■ Yürürken belirli bir mesafe sonrasında başlayan ve dinlenince geçen baldır ağrısı
■ Ayak veya bacaklarda renk değişikliği
■ Ayak parmaklarında morarma ya da mavimsi görünüm
■ Ayak derisinde incelme veya parlaklaşma
■ Bacak ve ayaklarda kıllanmanın azalması
■ Ayaklarda geç iyileşen yara veya ülser oluşması.

Periferik arter hastalığının gelişiminde damar sertliği ve ateroskleroz önemli rol oynarken; sigara kullanımı, yüksek kolesterol, hipertansiyon, diyabet, fazla kilo ve fiziksel hareketsizliğin de riski artıran faktörler arasında yer aldığını belirten Doç. Dr. Güngören, özellikle sigara kullanımının damar sağlığı açısından ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekti.

Bacak ve ayaklarda dolaşım bozukluğundan şüphelenildiğinde öncelikle hastanın şikâyetleri, risk faktörleri ve damar muayenesinin değerlendirildiğini ifade eden Doç. Dr. Güngören, "Gerekli durumlarda ayak ve bacak damarlarının Doppler ultrasonografisi gibi noninvaziv görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir. Hastalığın yaygınlığı ve damarların anatomik yapısının daha ayrıntılı değerlendirilmesinin gerektiği durumlarda ise ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Periferik arter hastalığında tedavinin temel amacı damar hastalığının ilerlemesini önlemek, kalp-damar hastalıkları riskini azaltmak ve gerekli durumlarda uzuvlara giden kan akımını iyileştirmektir" dedi.

Beyin hücrelerinin ilerleyici bir şekilde hasar görmesi ve kaybedilmesiyle ortaya çıkan Alzheimer hastalığı sadece hastanın değil, ailesinin ve yakın çevresinin de yaşamını derinden etkiliyor. Sinsice başlayıp ilerleyen hastalıkta ilk belirtiler genellikle yakın zamanda yaşanan olayların unutulması, aynı soruların tekrar tekrar sorulması veya tanıdık kelimelerin hatırlanamaması şeklinde kendini gösteriyor.

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Neşe Tuncer, Alzheimer riskini azaltmada 10 etkili önlem ile tanı ve tedavide umut veren gelişmeleri anlattı.

Alzheimer ilk belirtilerden yaklaşık 20 yıl önce oluşmaya başlıyor. Dolayısıyla 70'li yaşlarda bellek yakınması yaşayan bir bireyde süreç aslında 50'li yaşlarda başlamış olabilir. Bu durum, sağlıkla ilgili orta yaşta alınan kararların, yaşlılıkta beyin sağlığını doğrudan belirlediğini göstermektedir.




Alzheimer hastalığına zemin hazırlayan başlıca yaşam alışkanlıkları ve risk faktörlerini şöyle sıralamak mümkün:

Düzenli egzersiz, beyin sağlığını korumada önemli bir rol oynamaktadır. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz (tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet) beynin bellek merkezi olan hipokampusun hacmini artırmakta ve yeni sinir bağlantılarının oluşmasını desteklemektedir. Bilimsel çalışmalar, fiziksel aktivite ve düzenli egzersizin bilişsel gerileme ve Alzheimer riskinin azaltılmasına önemli katkılar sağladığını göstermektedir.

Sağlıklı beslenme kapsamında özellikle Akdeniz tipi beslenme (bol sebze-meyve, zeytinyağı, balık, kuruyemiş, tam tahıllar) beyin ve damar sağlığını desteklemektedir. Haftada en az iki kez balık tüketimi omega-3 yağ asitleri sayesinde beyin hücrelerini korumaktadır. İşlenmiş gıdalar, aşırı şeker ve trans yağ ağırlıklı beslenmeden uzak durmak gerekir.

Kaliteli ve yeterli uyku hastalığı önlemede büyük önem taşımaktadır. Her gece 7-8 saat kesintisiz uyku, beynin gün içinde biriken zararlı proteinleri temizlemesini sağlayan glimfatik sistemin etkin çalışması için zorunludur. Uyku apnesi mutlaka değerlendirilmeli ve tedavi edilmelidir.

Bilişsel aktivite kapsamında yaşam boyu öğrenme, okuma, yeni beceriler edinme, dil öğrenme ve enstrüman çalma gibi aktiviteler beynin ‘bilişsel rezervini’ güçlendirmektedir. Bilimsel çalışmalar, iki dil konuşan bireylerde Alzheimer belirtilerinin 4-5 yıl daha geç ortaya çıktığını göstermiştir.

Aile ve arkadaşlarla düzenli iletişim kurmak, sosyal ve toplumsal etkinliklere katılmak, sosyal yaşamın içinde olmak ve gönüllülük çalışmaları beyin sağlığını desteklemektedir.

Sosyal izolasyon ve düşük sosyal bağlantı, bilişsel gerileme ve Alzheimer açısından değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle sosyal yaşamdan kopmamak, Alzheimer hastalığı riskini azaltmaya yönelik bütüncül yaklaşımın önemli bir parçasıdır.

Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve yüksek kan şekeri gibi kardiyometabolik risklerin kontrol altında tutulması hem damar hem de beyin sağlığı açısından önem taşımaktadır. Hipertansiyon, diyabet ve yüksek kolesterolün düzenli takip edilmesi, ilerleyen yıllarda bilişsel gerileme ve Alzheimer hastalığı açısından son derece önemlidir.

Fazla kilo ve obezite ilerleyen yaşlarda bilişsel sağlık açısından önem taşıyan, değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır. Sağlıklı kilonun korunması; tansiyon, kan şekeri ve kolesterol gibi Alzheimer hastalığı açısından önem taşıyan diğer risk faktörlerinin de kontrolüne katkı sağlamaktadır.

Sigara ve alkol kullanımı beyin sağlığını olumsuz etkileyebilen, değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır. Sigara ve alkolden uzak durmak, Alzheimer hastalığı riskini azaltmaya yönelik önemli adımlardandır.

İşitme kaybının fark edilmesi halinde gecikmeden değerlendirilmesi ve uygun durumlarda işitme cihazı gibi desteklerin kullanılması riski azaltmak açısından önemlidir.

Kafa travmalarından korunmak ve hava kirliliğine maruziyeti mümkün olduğunca azaltmak Alzheimer hastalığı da dahil olmak üzere, ilerleyen yaşlarda bilişsel sağlığı etkileyebilecek risklerin azaltılmasına yönelik koruyucu yaklaşımın önemli bir parçasını oluşturmaktadır.

Alzheimer hastalığında erken tanı, tedavinin başarısı için kritik öneme sahip. Erken tanı alanında son yıllarda çığır açan gelişmeler yaşanmıştır. ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), Alzheimer hastalığı tanısına yardımcı olan ilk kan testini onaylamıştır. Bu test, kanda beyindeki Alzheimer proteinlerini yüksek doğrulukla tespit edebilmektedir.

Erken tanı ve hastalığın biyolojik özelliklerinin daha erken dönemde ortaya konulabilmesi, uygun hastalarda tedavi seçeneklerinin zamanında değerlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Özellikle biyobelirteçler ve hastalık seyrini yavaşlatmaya yönelik yeni tedaviler de, Alzheimer ile mücadelede umut veren gelişmeler arasında yer almaktadır.

Gün sonunda çorapların bacakta iz bırakması çoğu kişi için sıradan bir durum gibi görülüyor. Ancak izin derinleşmesi, uzun süre kaybolmaması ve şişlikle birlikte ortaya çıkması bazı sağlık sorunlarının işareti olabilir.

Merve Kantarcı Çulha'ya açıklamalarda bulunan İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Rıdvan Sivritepe, çorap izinin ne zaman önemsenmesi gerektiğini ve ödeme eşlik eden hangi belirtilerin ciddi hastalıklara işaret edebileceğini anlattı.

Çorabın bacakta hafif bir iz bırakması çoğu zaman tek başına bir hastalık anlamına gelmez. Özellikle günün ilerleyen saatlerinde, uzun süre ayakta kalındığında veya oturulduğunda çorabın lastiğinin cilde baskı yapması oldukça normaldir. Ancak iz belirgin ve derinse, çorap çıkarıldıktan sonra uzun süre kaybolmuyorsa veya beraberinde bacaklarda ve ayak bileklerinde şişlik varsa burada ödem dediğimiz sıvı birikiminden söz edebiliriz. Ödem vücudun dokularında normalden fazla sıvı birikmesidir.

Uzun süre hareketsiz kalmak, fazla tuz tüketmek, sıcak hava ve bazı ilaçlar geçici ödeme neden olabilir. Bunun yanında kalp, böbrek, karaciğer veya toplardamarlarla ilgili bazı hastalıklar da ödeme yol açabilir. Dolayısıyla önemli olan yalnızca çorabın iz bırakması değil, izin ne kadar belirgin olduğu ne kadar sürdüğü ve başka hangi belirtilerin eşlik ettiğidir.

Burada hastanın genel durumuna ve ödemin özelliklerine birlikte bakmak gerekir. Örneğin sabah uyandığında belirgin olmayan, gün içinde özellikle ayakta kalmakla artan ve akşam saatlerinde daha fazla hissedilen hafif ayak bileği şişlikleri çoğu zaman yerçekimi ve toplardamar dolaşımıyla ilişkili olabilir. Buna karşılık ödemin giderek artması, her iki bacakta belirgin hale gelmesi, parmakla bastırıldığında çukur oluşması ve çukurun bir süre kalması daha dikkatli değerlendirme gerektirir.

Özellikle beraberinde nefes darlığı, çabuk yorulma, gece nefes almakta zorlanma, idrar miktarında belirgin değişiklik, karında şişlik veya hızlı kilo artışı varsa kalp, böbrek ya da karaciğer hastalıkları açısından değerlendirme yapılmalıdır... Burada önemli bir noktanın altını çizmek gerekir.. Çorap izi tek başına kalp, böbrek veya karaciğer yetmezliği tanısı koydurmaz. Tanı hastanın öyküsü, fizik muayenesi ve kan ve idrar testleri ile konulur.

Ödemin tek taraflı mı, iki taraflı mı olduğu hekim açısından oldukça değerli bir bilgidir. Tek bacakta yeni başlayan şişlik ve ödem o bacağın toplardamarlarında pıhtı oluşması, toplardamar yetmezliği, lenf dolaşım bozukluğu, enfeksiyon veya travma gibi daha çok bölgesel nedenleri düşündürür.

Özellikle ani başlayan, ağrılı, sıcaklık ve kızarıklığın eşlik ettiği tek taraflı bacak şişliklerinde toplardamar pıhtısı mutlaka akla gelmelidir...

İki bacakta birden görülen ödem ise uzun süre ayakta kalma veya hareketsizlik gibi daha basit nedenlerden kaynaklanabileceği gibi kalp, böbrek ve karaciğer hastalıkları, toplardamar yetmezliği veya bazı ilaçların yan etkileriyle de ilişkili olabilir.

Ödemin günün hangi saatinde arttığı da bize ipucu verebilir. Gün boyunca ayakta kalmakla artıp gece dinlenmeyle azalan bacak ödemleri daha çok yerçekimi ve toplardamar dolaşımıyla ilişkili olabilir. Buna karşılık sabahları göz çevresinde veya yüzde belirgin şişlik gibi farklı bir dağılım görülmesi böbrek hastalıkları açısından değerlendirmeyi gerektirebilir. Ancak bunlar tanı koydurucu bulgular değil, yalnızca değerlendirmeyi yönlendiren ipuçlarıdır.

Evde yapılabilecek en basit değerlendirmelerden biri parmakla bası testidir. Ayak bileğinin veya kaval kemiğinin ön yüzündeki şiş bölgeye parmakla birkaç saniye bastırıldığında çukur oluşuyor ve parmak çekildikten sonra bu çukur bir süre devam ediyorsa buna çukurlaşan ödem diyoruz.

Ayrıca kişi iki bacağını karşılaştırabilir, şişliğin tek taraflı mı yoksa iki taraflı mı olduğunu gözlemleyebilir ve sabah akşam arasında belirgin bir değişiklik olup olmadığına bakabilir... Ancak evde yapılan bu kontroller yalnızca fikir vermelidir tanı amacı taşımaz.

Özellikle tek bacakta aniden gelişen şişlik, ağrı, kızarıklık veya ısı artışı; yeni başlayan nefes darlığı ya da göğüs ağrısı, kısa sürede belirgin kilo artışı, idrar miktarında ciddi azalma, yaygın vücut şişliği ile birlikte bacaklarda hızla artan ödem varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

Kısacası, çorabın bacakta iz bırakması çoğu zaman tek başına endişe verici değildir. Ancak iz kalıcı ve belirgin hale gelmişse, bacakta gözle görülür şişlik varsa veya bu duruma başka belirtiler eşlik ediyorsa, basit bir çorap izi olarak değerlendirmek yerine altta yatan nedeni araştırmak gerekir.

Vücudumuzdaki küçük değişiklikler bazen bize daha büyük bir sağlık sorunu hakkında önemli ipuçları verebilir.

Hava sıcaklıklarının düşmeye başlaması ve milyonlarca öğrencinin ders başı yapmasıyla birlikte, hastanelerde grip ve solunum yolu vakalarında artış yaşanmaya başladı. Her yıl değişen İnfluenza virüslerine karşı en etkili korunma yöntemi olan grip aşısının fiyatı ise bu sezon 764 TL oldu. Dünya Sağlık Örgütü'nün bu yıl için öne çıkardığı virüs suşlarından ilk kez aşı olacak çocuklarda uygulanacak protokole, SGK'nın ücretsiz karşıladığı risk gruplarından uygulama sonrası yaşanabilecek semptomlara kadar grip aşısına dair tüm kritik ayrıntıları mercek altına aldık.

Sonbaharın gelmesi ve okulların açılmasıyla birlikte polikliniklerde grip veya solunum yolu enfeksiyonu vakaları şimdiden artmaya başladığını ifade eden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Songül Özer, “Özellikle bulantı, boğaz ağrısı, yüksek ateş, halsizlik, eklem ağrıları ve öksürük, bazen de balgam çıkarma şikayetleri fazlalaşmaya başladı” dedi.

Özer, bu seneki grip virüsü ve grip aşısı hakkında en çok merak edilen 8 soruya yanıt verdi.

Bu yıl veya başka bir yıl fark etmez; grip aşısı diye bilinen İnfluenza aşısı, sadece İnfluenza virüsüne karşı koruma sağlar. RSV ve diğer solunum yolu patojenlerinin bazıları için kullanıma sunulmuş farklı aşılar mevcuttur.

2026-2027 sezonunda uygulanacak olan İnfluenza aşısında hem H3N2 hem de H1N1 suşları bulunuyor. Ama her yıl uygulamaya sunulacak olan grip aşısının içeriği belirlenirken, bir önceki yıl içinde en sık görülen ve en ağır hastalık tablosuna neden olan virüs suşlarına ağırlık veriliyor. Bu yıl uygulanacak olan aşıda bu nedenle H3N2 alt grupları daha fazla yer alıyor.

Grip aşısının 6 aylıktan büyük herkese yapılmasını öneriyoruz. Özellikle kalabalık yerlerde yaşayanlar, kreş ve yatılı okul çocukları, öğretmenler, askeri personel, 65 yaşın üzerinde olanlar, astım, diyabet, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği gibi altta yatan kronik hastalığı olanlar özellikle aşılanmalıdır. Tüm yaş gruplarında genellikle tek doz uygulanması yeterlidir. Bazı özel durumlarda ve bağışıklık yetersizliklerinde belli aralıklarla birden fazla doz yapılması gerekebilir. 6 aydan küçük bebeklere ve hamileliğin ilk 3 ayında olanlara, zorunlu olmadıkça yapılmaması önerilir.

Kalp hastalığı, KOAH, akciğer hastalıkları, kardiyovasküler hastalıklar, böbrek yetmezliği gibi altta yatan hastalığı olanlar, 65 yaş üzerinde olanlar, bakım evlerinde/huzur evlerinde yaşayanlar ve ilk üç aydan sonraki gebelerde belirli koşullarda SGK bu aşıyı ödüyor. Grip aşısını ücretsiz yaptırıp yaptıramayacağınızı ise e-Nabız sisteminden ‘İnfluenza (Grip) Risk Durumu’ bölümünden öğrenebilirsiniz.

Grip aşısı olmak için, bir önceki yılın ağırlıklı olarak görülen suşlarını kapsayan yeni içerikli aşının kullanıma sunulması beklenmelidir. Yani ekim-kasım ayları aşı olmak için ideal zamanlardır. Ama salgın mevcutsa veya salgın şüphesi olan yerlere seyahat yapılacaksa bu dönem dışında da aşılama uygulanabilir.

Grip aşısı uygulandıktan sonra yaklaşık 2-3 hafta içinde koruyuculuk başlar ve artarak devam eder. Aşının yaklaşık 6-8 ay süren koruyuculuğu vardır. Grip aşısı ile zatürre aşısı aynı gün, farklı enjektörlerle, vücudun farklı yerlerine, kas içine uygulanabilir.

Grip aşısının en bilinen yan etkileri aşı yapılan bölgede oluşan kızarıklık, ağrı, şişlik, hassasiyet, tüm vücutta hissedilebilen halsizlik, kırgınlık, baş ağrısı olarak saptanmıştır. Bu belirtiler aşı yapıldıktan 5-6 saat sonra başlar, kısa sürelidir ve azalarak kaybolur. Aşı yapıldıktan hemen sonra başlayan, yaygın kızarıklık ve alerjik belirtilerin görülmesi oldukça nadirdir ve şiddetli alerjisi olan kişilerde ve yumurta alerjisi olan kişilerde görülebilir.


Grip aşısının koruyuculuğu yaklaşık %60-65 civarındadır. Aşının içeriğinde olmayan suşlarla veya koruyuculuk başlamadan önce grip virüsüne maruz kalınırsa elbette grip olmak mümkündür. Aşının içinde canlı virüs olmadığı için, aşı olan kişilerde aşıya bağlı grip oluşması mümkün değildir.

Bazı ülkelerde yumurta içermeyen aşılar üretilmiştir ama bu aşının alerji potansiyeli düşüktür; çok şiddetli yumurta alerjisi olan kişiler dışında hafif ve/veya orta dereceli alerjisi olanlara kontrollü olarak uygulanabilir.

Türk Toraks Derneği Astım ve Alerji Çalışma Grubu YK Üyesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Bülent Bozkurt, Türkiye’de resmi verilere göre yaklaşık 3,5-4 milyon kişinin astım hastası olduğunu, gizli vakalarla birlikte bu sayının daha yüksek olabileceğini belirtti.





Türkiye’de yapılan araştırmalarda astım sıklığının erişkinlerde yüzde 2 ile 10 arasında değiştiğini belirten Bozkurt, çocuklarda ise bu oranın yüzde 0,7 ile yüzde 21 arasında bildirildiğini söyledi. Uzmanlar, çocuklarda tekrarlayan öksürük, oyun oynarken yaşıtlarından daha çabuk yorulma, nefes alıp vermede zorlanma ve gece artan öksürük gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.





Astım vakalarındaki artışta çevresel faktörlerin önemli rol oynadığı belirtiliyor. Küresel iklim değişikliği, hava kirliliği, kentleşme ve alerjenlere daha fazla maruz kalınması hastalığın yaygınlaşmasında etkili olabiliyor. Özellikle nem oranı yüksek bölgelerde ev tozu akarları ve küf mantarları astım riskini artırabiliyor. Trafik kaynaklı hava kirliliği de şehirlerde yaşayan kişiler için önemli bir risk faktörü olarak öne çıkıyor.




Uzmanlara göre astım belirtileri bazı durumlarda farklı hastalıklarla karıştırılabiliyor. Erişkinlerde KOAH, bronşit, reflü ve kalp yetmezliği; çocuklarda ise bronşiyolit, reflü, yabancı cisim kaçması ve bazı genetik hastalıklar astıma benzer şikayetlere neden olabiliyor. Bu nedenle uzun süren öksürük, tekrarlayan nefes darlığı ve göğüste sıkışma gibi şikayetlerde uzman değerlendirmesi önem taşıyor.

Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Küçükkuyu beldesinde yaşayan, 18 yıllık evli ve 2 çocuk sahibi Seval ve Yalçın Arslan çiftinin üyesi 47 yaşındaki Yalçın Arslan'a yaklaşık 4 ay önce böbrek yetmezliği teşhisi konuldu.

Yaklaşık 5 yıldır yaşadığı şiddetli baş ağrıları nedeniyle düzenli ağrı kesici kullanan Yalçın Arslan, 4 ay önce baş ağrısı ve mide bulantısı şikayetleriyle acil servise başvurdu. Yapılan tetkiklerde böbrek yetmezliği tespit edilen Arslan, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Organ Nakil Merkezi'ne yönlendirildi.

Eşinin kadavradan organ nakli için uzun süre beklemesini veya diyalize girmesini istemeyen Seval Arslan, böbreğini bağışlamaya karar verdi. Tetkiklerde çiftin nakil için uygun olduğunun belirlenmesinin ardından Seval Arslan'dan alınan sol böbrek, yaklaşık 10 gün önce eşine nakledildi.

ÇOMÜ Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Cabir Alan ve ekibinin yaptığı başarılı ameliyat sonucu sağlığına kavuşan Yalçın Arslan, şiddetli baş ağrıları nedeniyle yaklaşık 5 yıldır ağrı kesici kullandığını söyledi.

Yaklaşık 4 ay önce doktora başvurduğunu anlatan Arslan, "Burada böbrek yetmezliği tanısı konuldu. Kadavradan alınan böbreği beklemek uzun sürebileceği için eşimle canlı vericiden nakil yapılmasına karar verdik. Hocalarımıza başvurduk ve tahlillerimiz yapıldı. Değerlerimiz uygun çıktıktan sonra böbrek nakli oldum. Çok sağlıklıyız, Allah'a çok şükür" dedi.

Seval Arslan da eşinin diyalize girmesini istemediği için böbreğini bağışlamaya karar verdiğini belirtti.

Tetkiklerin kısa sürede tamamlandığını dile getiren Arslan, "Hiç kimse korkmasın, organ bağışında bulunsun" diye konuştu.

Prof. Dr. Cabir Alan, Türk toplumunda yaygın olarak yapılan bir hata nedeniyle Arslan'da böbrek yetmezliği geliştiğini söyledi.

Uzun yıllara dayanan düzenli ağrı kesici kullanımı sonrası böbreklerde hasar meydana geldiğini aktaran Alan, "Hasta bunu ilk başta fark edemedi. Yaklaşık 4-5 ay önce şiddetli baş ağrısı ve mide bulantısıyla acil servise başvurdu. Burada yapılan tetkiklerde böbrek yetmezliği tespit edilince hızlı bir şekilde merkezimize müracaat etti. Türkiye'de kadavradan organ bağışı yetersiz olduğu için kadavra listesine girmek yerine eşi bağışçı olmak istedi. Yapılan testlerde herhangi bir sakınca görülmeyince eşinden aldığımız sol böbreği Yalçın beye naklettik" dedi.

Kontrolsüz ağrı kesici kullanımının böbreklere giden kan akışını azaltarak hasara yol açabildiğine dikkati çeken Alan, özellikle hipertansiyon veya diyabeti bulunan kişilerde riskin arttığını vurguladı.

Alan, "Uzun dönemde düzenli ağrı kesici kullanımı böbrekler için çok sakıncalıdır. Ağrı kesici ilaçları dönem dönem kullanan hastaların böbrek fonksiyonlarını mutlaka doktor kontrolünde takip ettirmeleri gerekmektedir." uyarısında bulundu.

ÇOMÜ Organ Nakil Merkezi'nde görevli Doç. Dr. Hasan Anıl Kurt ise böbrek naklinin canlı vericilerden veya beyin ölümü gerçekleşen kişilerin bağışlanan organlarından yapılabildiğini hatırlattı.

Canlı vericiden böbrek naklinin, alıcı ve vericinin ayrıntılı incelemeleri ile kan ve doku uyumu değerlendirmelerinin ardından gerçekleştirildiğini belirten Kurt, şunları kaydetti: "Canlı vericiden böbrek naklini, gerekli incelemelerin ardından alıcının dördüncü dereceye kadar akrabalarından ve eşinden alınan böbreklerle gerçekleştirebiliyoruz. Ülkemiz açısından artırmamız gereken ise beyin ölümü gerçekleşen hastalardan yapılan böbrek nakilleridir. Canlı vericiden nakilde dünyada güçlü bir ülkeyken kadavradan organ bağışında yeterli seviyede değiliz. Beyin ölümü gerçekleşen kişilerden organ bağışı konusunda farkındalığı artıracak yayınlar ve çalışmalar yapıyoruz."

Vatandaşların elektronik ortamda organ bağışı beyanında bulunabildiğini aktaran Kurt, "Organ bağışı işlemleri e-Nabız ve e-Devlet üzerinden kolaylıkla yapılabiliyor. Beyin ölümü gerçekleşen bir kişinin bağışlanan organları, birçok kişiye yeniden yaşam şansı sunabilir" dedi.